Varlık


    Kendi kavimlerinin mensupları dışındaki insanları nitelendirmek için, genellikle onların meslekleri belirtilir.
    Bu isimler, oldukça farklı bir lonca oluşturan Laieşi ve Ursari Çingenelerince kullanılmaktadır


Blidariler : ahşap mutfak araç gereci yapıp satarlar.
Chivutseler : badanacılık yaparlar.
Ciobatoriler : ayakkabı yapımı ve onarımıyla uğraşırlar.
Costorariler : kalaycıdırlar.
Ghilabariler : çalgıcıdırlar.
Lautariler : çalgıcı ve flüt yapımcısıdırlar.
Ligurariler : ahşap ve araç gereçler yapıp satarlar.
Meshteri Lacatuşiler : çilingirdirler.
Ursariler : ayı oynatırlar
Rudariler : ahşap araç ve gereç yaparlar.
Salaboriler : duvarcıdırlar.
Vatraşiler : çiftçi ve bahçıvandırlar.
Zlatariler : ırmak kıyılarında altın ararlar.

    Geleneksel çingene meslekleri ise demircilik, nalbantlık, bakırcılık, kalaycılık, sepetçilik, elekçilik, altın arayıcılığı, seyislik, şifacılık, falcılık, ayı oynatıcılığı, akrobatlık, müzisyenlik, çengilik, bohçacılık, gemi yapımcılığı, oymacılık, madencilik, kahinlik ve dilencilik şeklinde sıralanıyor

Çingene Falcı Kız<

Çingenelerin kendileri tarafından yapıldığı ve uzmanlar tarafından da kabul görüldüğü iddia edilen tanımlamalar, dünya coğrafyası üzerinde onları 3 ayrı kola ayırıyor

1. Kaldera Çingeneleri

Yalnız kendilerinin gerçek Çingeneler olduğunu iddia eden bu grup isimlerini Rumence’de kazan anlamına gelen ‘caldera’ dan almışlar ve geçimlerini de kazancılıkla sağlamaktadırlar. Önce Balkan Yarımadası’ndan çıkmışlar, sonra Orta Avrupa’dan Fransa’ya geçip beş kola ayrılmışlardır.

1.1.Lovariler : Macaristan’da uzun süre yaşadıklarından dolayı, Fransa’da Macar adıyla çağrılırlar.

1.2.Boybalar : Transilvanya’dan gelmişler ve evcilleştirilmiş hayvanlarla gösteri yapan Çingeneler’in çoğunluğunu oluştururlar.

1.3.Luri ya da Luliler : Firdevsî’nin Şeyhnamesi’nde geçen Hint kavminin adını taşırlar.

1.4.Çurariler : Diğer Kaldera Çingeneleri’nden ayrı olarak yaşarlar. Vaktiyle at alıp satan Çurariler, bugün kullanılmış araba alım satımıyla uğraşmaktadır.

1.5. Turko-Amerikalılar : Avrupa’ya gelmeden önce, Türkiye’den Amerika Birleşik devletleri’ne göç etmiş oldukları için kendilerine bu isim verilmektedir.

2. Gitanolar

Kendilerine yalnızca İspanya, Portekiz, Kuzey Afrika ve Güney Fransa’da rastlamak  mümkündür. Dış görünüşleri, lehçeleri ve gelenekleriyle Kalderalılar’dan ayrılırlar. Kendi içlerinde İspanyol ya da Endülüslüler ve Katalonyalılar diye ayrılırlar.

3. Manuşlar

Orta Avrupa’daki Çingeneler’dir. Muhtemelen İndus kıyılarından geldikleri için, kendilerine Sinti de denmektedir. Üç alt gruba ayrılırlar.

3.1. Valsikanlar ya da Fransız Sintileri: Pazarcılık yapar ve sirklerde çalışırlar.

3.2. Gaygikanlar  ya da Alman, Alsalsı Sintiler : Bunlar çoğu kez, Çingene olmayan, ancak aynı gelenek ve göreneklere göre yaşayan Avrupalı göçebelerle karıştırılmaktadır.

3.3. Piemontesliler ya da İtalyan Sintileri : Örneğin İtalya’nın tanınmış ailelerinden Buglioneler bu gruba girmektedir.

Bu üç grubun dışında İngiltere, İrlanda ve İskoçya’da yaşayan Gypsieler, Kaldera, Manuş ve Tinkerler’e benzerler. Bunlar gezginci kazancılardır ve Çingene asıllı olup olmadıkları kesin değildir.

                                                                          post-14439-1221518792

 Çingenelerin sorunlarını tartışmak üzere Nisan 1971′ de Londra’da yapılan ilk Uluslararası Roman Kongresi’nde ‘Çakra’ Çingenelerin sembolü, ‘Djelem Djelem’ adlı şarkı ise ulusal marşları olarak kabul edilmiştir.

Bayrak

Kongrede belirlenen çingene bayrağının üzerinde mavi ve yeşil iki şerit vardır. Tam merkeze ise kırmızı bir tekerlek yerleştirilmiştir. Mavi gökleri, yeşil ise doğayı ve canlılığı temsil etmektedir. Mavi ruhsal değerleri yeşil ise dünyevi değerleri anlatır. Bayrağın merkezindeki tekerlek ise hareketi temsil etmektedir. Bu şeklin aynısı, Ashok Chakra, Hindistan bayrağının merkezinde yer almaktadır. Kongreyi izleyen dönem boyunca çingene kimliği ile Hindistan arasında bağ kurmak için özel bir gayret gösterilmiştir. Nitekim 1978 yılında Geneva’da düzenlenen ikinci kongreye bir hint delegasyonu katılmış ve kongre Hindistan’ı çingenelerin anavatanı olarak ilan etmiştir.

flag

 Marş

1969’da, İngiltere’de dolaşan bir Britanya-Avrupa Çingene grubunun üyesi olan Zarko Jovanoviç, insan hakları için mücadele eden bir eylemciydi. Kamp yerleri buldozerlerle yok edilip, karavanları çekiliyordu. Karavanlardan biri devrilip ateş aldı. İçeride saklanan bir küçük Çingene çocuk yanarak öldü. Zarko, bu marşı Londra’ya dönerken, içinde bir çok eylemci arkadaşının bulunduğu karavanın içinde yazdı.(Grattan Puxon, Thomas Acton, Vanko Rouda, Juan de Dios Heredia ve diğerleri)

Romani

Djelem, djelem, lungone dromensa
Maladilem baxtale Romensa
Djelem, djelem, lungone dromensa
Maladilem baxtale Romensa.
Ay, Romale, Ay, Chavale,
Ay, Romale, Ay, Chavale.
Ay Romale, katar tumen aven
Le tserensa baxtale dromensa
Vi-man sas u bari familiya
Tai mudardya la e kali legiya.
Aven mansa sa lumiake Roma
Kai putaile le Romane droma
Ake vryama – ushti Rom akana
Ame xutasa mishto kai kerasa.
Ay, Romale, Ay Chavale,
Ay, Romale, Ay Chavale.

Ron Lee tarafından yapılan İngilizce çevirisi;

I have travelled over long roads (Uzun yollar boyu gezdim)
I have met fortunate Roma(Ne güzel ki Çingenelerle tanıştım)
I have travelled far and wide (Uzaklara çok uzaklara gittim)
I have met lucky Roma(Ne güzel ki Çingenelerle tanıştım)
Oh, Romani adults, Oh Romani youth (Çingene dostlar)
Oh, Romani adults, Oh Romani youth (Çingene dostlar)
Oh, Roma, from wherever you have come  (Çingeneler nereden geldiyseniz)
With your tents along lucky roads (Şanslı yollar boyu çadırlarınız)
I too once had a large family(Benim de önceleri kalabalık bir ailem vardı)
But the black legion murdered them (Kötü bir grup insan öldürdü onları)
Come with me, Roma of the world (Gelin benle, dünya Çingeneleri)
To where the Romani roads have been opened (Çingenelerin yolunun açıldığı yerlere)
Now is the time – stand up, Roma,  (Şimdi ayağa kalkma zamanıdır Çingeneler)
We shall succeed where we make the effort.  (Gereken çabayı göstereceğiz)
Oh, Roma adults, Oh, Roma youth (Çingene dostlar)
Oh, Roma adults, Oh, Roma youth. (Çingene dostlar)

Bu kongreye atfen, 1990’dan itibaren 8 nisan Dünya Çingeneler Günü olarak kutlanmaktadır.